الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
152
دقائق العلاج ( فارسي )
آن به كار واداشت و اگر دارو به صورت حب بوده بايد آب عسل يا آب نمك بنوشند يا قىآور بخورند يا پس از مسهل يك و نيم گرم مصطكى با تقويتكنندههاى فم معده بخورند . گاه مسهل در عمل به علت چيرگى خواب و يا در نزد كسانى كه عادت به قى دارند و يا عادتى باسهال ندارند و در هنگامى كه رودهها گرفتگى داشته باشد و يا دارو در نزديكى فم معده چسبيده و معده نيروى پذيرفتن آن را نداشته باشد و بيمار معمولا گرفتار تخمه بوده و يا از مزه دارو بدش بيايد ، كار خود را نمىكند و بجاى اسهال قى مىآورد . در اينگونه وقتها اگر علت گرفتگى روده از خشكى تفاله مدفوع باشد بايد تنقيه كنند و اگر داروى مسهل در فم معده مانده باشد بايد ده گرم مصطكى با گلاب بخورند . براى كسى كه از فرودادن مسهل مىترسد بهتر اين است كه دو يا سه روز قبل از آن قىآور بخورد تا فم معده پاك شود سپس در روز سوم ده گرم از اين دارو با يك فنجان گلاب سرد پيش از صبحانه و نيز در وقت خواب بخورد نعناع خشك ، پونه خشك ، پوست بيرونى پسته ، عود قمارى ، هل پوست گرفته ، قرنفل ، جوزبويا ، سماق بىدانه ، از هركدام يك جزء به ترش رنده كرده و سيب ترش رنده كرده هركدام سه جزء كه همه را باهم مىكوبند و مخلوط مىكنند و همچنين بايد همراه با غذا به و انار و نعناع بخورد و بيمار مىتواند اين دارو را روى مسهل بخورد يا بياشامد و اگر براى بيمار بد آيند باشد با جويدن برگ عناب و ترخون زبان و دهن را كمحس كند و يا عاقرقرحاى پخته را مضمضه كند و يا يخ بجود تا دهانش كمحس بشود و پس از آن دهن را بايد بشويد و حركت نكند و نعناع بجود و بدنش را گرم بگيرد . حركت كمكار مسهل را آسان مىكند . اگر مسهل از داروهاى سمى بوده و